Pentane

C5H12

pentane

CAS109-66-0
GHS02 Gefahrensymbol: Entzündbar – Flamme
GHS08 Gefahrensymbol: Gesundheitsgefahr – Gesundheitsgefahr
GHS07 Gefahrensymbol: Gesundheitsschädlich/Reizend – Ausrufezeichen
GHS09 Gefahrensymbol: Umweltgefährlich – Umwelt
Danger

Advies voor Pentane

Onze experts ondersteunen u bij toepassing, dosering en compliance.

Advies aanvragen

Identificatie

CAS-nummer
109-66-0
EG-nummer
203-692-4
UN-nummer
1265
Indexnummer
601-006-00-1
PubChem CID
8003

Fysisch-chemische eigenschappen

Molecuulformule
C5H12
Molaire massa
72.15 g/mol
IUPAC-naam
pentane

Chemische identificatoren

InChI
InChI=1S/C5H12/c1-3-5-4-2/h3-5H2,1-2H3
InChI Key
OFBQJSOFQDEBGM-UHFFFAOYSA-N

Overzicht

Pentaan (CAS 109-66-0) is een alifatische koolwaterstof met een hoge vlambaarheid en lage kooktemperatuur, behorend tot de alkanen. Deze lineaire verzadigde koolwaterstof met vijf koolstofatomen vormt een kleurloze, zeer vluchtige vloeistof bij kamertemperatuur. Met een molecuulmassa van 72,15 g/mol en de molecuulformule C5H12 behoort pentaan tot de lichtere alkanen en kent diverse industriële toepassingen vanwege zijn uitstekende oplosmiddeleigenschappen en lage polariteit. De veiligheidseigenschappen van pentaan vereisen bijzondere aandacht vanwege de significante brandgevaren. Als ontvlambare vloeistof categorie 2 vormt het explosieve mengsels met lucht, terwijl de classificatie voor aspiratietoxiciteit categorie 1 inhalatie van vloeistof strikt verbiedt. De stof kan tijdelijke effecten op het centrale zenuwstelsel veroorzaken en heeft chronische aquatische toxiciteit. Transport valt onder ADR-klasse 3 voor brandbare vloeistoffen. Industrieel vindt pentaan vooral toepassing als oplosmiddel in extractieprocessen, als blaasmiddel bij de productie van geëxpandeerde kunststoffen, en als grondstof in petrochemische syntheses. In tegenstelling tot complexere koolwaterstoffen zoals propylbenzeen, biedt pentaan voordelen door zijn eenvoudige molecuulstructuur en relatief milde reactieomstandigheden. Ook bij de vervaardiging van gespecialiseerde chemicaliën speelt het een rol als medium of extractiemiddel. De fysische eigenschappen omvatten een kookpunt van ongeveer 36°C en een dichtheid van 0,626 g/cm³ bij 20°C, waardoor het goed geschikt is voor processen waarbij snelle verdamping gewenst is. OYSI levert pentaan in verschillende zuiverheden voor technische en industriële toepassingen aan professionele gebruikers in Europa.

Veiligheid & Classificatie

Gevaar
Classificatie:

Flam. Liq. 2; Asp. Tox. 1; STOT SE 3; Aquatic Chronic 2

HGevarenaanduidingen (H-zinnen)

Beschrijven de aard en de ernst van het gevaar

H225

Licht ontvlambare vloeistof en damp.

H304

Kan dodelijk zijn als de stof bij inslikken in de luchtwegen terechtkomt.

H336

Kan slaperigheid of duizeligheid veroorzaken.

H411

Giftig voor in het water levende organismen, met langdurige gevolgen.

Classificatie volgens CLP-verordening (EG) nr. 1272/2008. De volledige lijst van gevaren- en voorzorgsaanduidingen vindt u in het veiligheidsinformatieblad (VIB).

Eerste hulp maatregelen

Inademing

Irriterend

Maatregelen bij het inademen van dampen of stof

Eerste hulp handelingen

  • +P304NA INADEMING:
  • +P340De persoon in de frisse lucht brengen en ervoor zorgen dat deze gemakkelijk kan ademen.
  • +P311Een ANTIGIFCENTRUM/arts raadplegen.

Gerelateerde gevarenaanduidingen:

Inslikken

Giftig

Maatregelen bij onbedoeld inslikken

Eerste hulp handelingen

  • +P301NA INSLIKKEN:
  • +P330De mond spoelen.
  • +P331GEEN braken opwekken.
  • +P310Onmiddellijk een ANTIGIFCENTRUM/arts raadplegen.

Gerelateerde gevarenaanduidingen:

Algemene maatregelen

Noodoproep 112 | Antigifcentrum: +49 30 19240 (DE), +33 1 45 42 59 59 (FR), +31 30 274 88 88 (NL)

De eerstehulpmaatregelen zijn gebaseerd op de CLP-classificatie en de bijbehorende P-zinnen. Zij vervangen niet het veiligheidsinformatieblad (VIB). Raadpleeg in geval van nood altijd het volledige VIB en een arts.

Transport (ADR)

UN-nummer1265
ADR-klasse3
VerpakkingsgroepII
TunnelcodeD/E
Proper Shipping NamePentan, flüssig
Milieugevaarlijk voor waterNee

Veelgestelde vragen

Wat is pentaan?

Pentaan is een verzadigde koolwaterstof met de molecuulformule C5H12 en een molaire massa van 72,15 g/mol. Het behoort tot de alkanen en is een kleurloze, zeer ontvlambare vloeistof met een karakteristieke geur. Pentaan wordt veel gebruikt als oplosmiddel en in de chemische industrie vanwege zijn uitstekende oplosbaarheid voor organische verbindingen en zijn relatief lage kookpunt.

Wat zijn de fysisch-chemische eigenschappen van pentaan?

Pentaan is een kleurloze vloeistof met een karakteristieke benzine-achtige geur bij kamertemperatuur. Het heeft een laag kookpunt van ongeveer 36°C en is vrijwel onoplosbaar in water, maar mengt goed met de meeste organische oplosmiddelen. De stof heeft een lage viscositeit en hoge vluchtigheid, wat zorgt voor snelle verdamping bij omgevingstemperatuur.

Waarvoor wordt pentaan gebruikt?

Pentaan wordt voornamelijk gebruikt als oplosmiddel in laboratoria en industriële processen, als extractiemiddel voor oliën en vetten, en als grondstof in de petrochemische industrie. Het vindt ook toepassing bij de productie van polystyreen schuim, als dragerstof voor pesticiden, en in sommige koelvloeistoffen. Daarnaast wordt het gebruikt in chromatografische analyses en als referentiestandaard.

Hoe manipuleert u pentaan veilig?

Pentaan vereist strikte veiligheidsmaatregelen vanwege de hoge ontvlambaarheid en toxiciteit. Draag altijd geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen zoals handschoenen, veiligheidsbril en beschermende kleding. Werk alleen in goed geventileerde ruimtes of onder een afzuigkap. Vermijd alle ontstekingsbronnen en gebruik explosieveilige elektrische apparatuur. Zorg voor oogspoel- en nooddouchefaciliteiten in de nabijheid.

Hoe bewaart u pentaan correct?

Pentaan moet worden opgeslagen in een koele, droge en goed geventileerde ruimte, weg van ontstekingsbronnen, warmte en direct zonlicht. Gebruik alleen goedgekeurde containers die geschikt zijn voor ontvlambare vloeistoffen. Bewaar gescheiden van oxiderende stoffen en incompatibele materialen. De opslagtemperatuur moet onder de 25°C blijven en de opslagruimte moet voldoen aan de lokale brandveiligheidsvoorschriften voor klasse 3 gevaarlijke stoffen.

Wat moet u doen bij contact met pentaan?

Pentaan kan schadelijk zijn bij inademing, huidcontact of inslikken. Bij huidcontact onmiddellijk spoelen met veel water en besmette kleding uittrekken. Bij inademen naar frisse lucht brengen en medische hulp zoeken bij ademhalingsproblemen. Bij oogcontact grondig spoelen met water gedurende minstens 15 minuten. Bij inslikken niet laten braken vanwege aspiratiegevaar en onmiddellijk medische hulp inroepen.

Hoe elimineert u pentaan op de juiste manier?

Pentaan moet worden afgevoerd als gevaarlijk chemisch afval conform lokale en nationale regelgeving. Meng nooit met ander afval of giet niet weg in riolen of het milieu. Contacteer een erkende afvalverwerker die gespecialiseerd is in ontvlambare oplosmiddelen. Lege containers moeten ook als gevaarlijk afval worden behandeld omdat dampen kunnen achterblijven. Documenteer de afvoer conform de wettelijke vereisten.

Hoe transporteert u pentaan?

Pentaan valt onder ADR-klasse 3 (ontvlambare vloeistoffen), verpakkingsgroep II, wat strikte transportvoorschriften vereist. Het vervoer moet gebeuren in goedgekeurde UN-containers met juiste etikettering en documentatie. Chauffeurs hebben een ADR-certificaat nodig en voertuigen moeten geschikt zijn voor gevaarlijke stoffen. Vermijd transport tijdens extreme temperaturen en zorg voor adequate ventilatie en brandblusapparatuur.

Is pentaan onderworpen aan specifieke regelgeving?

Pentaan valt onder verschillende Europese regelgevingen waaronder REACH-verordening voor registratie en CLP-verordening voor classificatie en etikettering. Het is geclassificeerd als ontvlambare vloeistof categorie 2, aspiratietoxisch categorie 1 en STOT SE categorie 3. Hoewel het geen SVHC-stof is, gelden er strikte voorschriften voor opslag, transport en gebruik. Werkgevers moeten risicobeoordelingen uitvoeren conform de arbowetgeving.

Waar kunt u pentaan kopen in Europa?

Pentaan is verkrijgbaar via OYSI, een gespecialiseerde Europese distributeur van technische chemicaliën. OYSI biedt betrouwbare levering van kwaliteitspentaan met volledige documentatie en veiligheidsinformatie. Als ervaren leverancier zorgt OYSI voor naleving van alle Europese regelgevingen en biedt technische ondersteuning. Contacteer OYSI voor prijzen, beschikbaarheid en leveringsvoorwaarden die passen bij uw specifieke behoeften.

Gegevensbronnen

Classificatie volgens CLP-verordening (EG) nr. 1272/2008. Gegevens uit ECHA en PubChem.