Pentane

C5H12

pentane

CAS109-66-0
GHS02 Gefahrensymbol: Entzündbar – Flamme
GHS08 Gefahrensymbol: Gesundheitsgefahr – Gesundheitsgefahr
GHS07 Gefahrensymbol: Gesundheitsschädlich/Reizend – Ausrufezeichen
GHS09 Gefahrensymbol: Umweltgefährlich – Umwelt
Danger

Advies voor Pentane

Onze experts ondersteunen u bij toepassing, dosering en compliance.

Advies aanvragen

Identificatie

CAS-nummer
109-66-0
EG-nummer
203-692-4
UN-nummer
1265
Indexnummer
601-006-00-1
PubChem CID
8003

Fysisch-chemische eigenschappen

Molecuulformule
C5H12
Molaire massa
72.15 g/mol
IUPAC-naam
pentane

Chemische identificatoren

InChI
InChI=1S/C5H12/c1-3-5-4-2/h3-5H2,1-2H3
InChI Key
OFBQJSOFQDEBGM-UHFFFAOYSA-N

Overzicht

Pentaan (CAS 109-66-0) is een verzadigde koolwaterstof uit de alkaanreeks met vijf koolstofatomen en wordt veel gebruikt als oplosmiddel en koelmiddel. Deze lineaire alkaan met de molecuulformule C5H12 behoort tot de groep van lichte petroleumfracties en wordt industrieel gewonnen uit aardgas en ruwe olie. Met een molecuulmassa van 72,15 g/mol en een kookpunt van ongeveer 36°C bij atmosferische druk, vertoont pentaan typische eigenschappen van korte koolwaterstoffen. De stof is een kleurloze vloeistof met een karakteristieke petroleumgeur die zeer goed oplosbaar is in organische oplosmiddelen maar praktisch onoplosbaar in water. Vanuit veiligheidsperspectief vereist pentaan bijzondere voorzorgsmaatregelen vanwege zijn gevaarlijke eigenschappen. Als ontvlambare vloeistof categorie 2 vormt het een significant brandrisico, terwijl de classificatie als aspiratietoxisch categorie 1 inhoudt dat inademing van dampen ernstige longschade kan veroorzaken. Bovendien kan blootstelling tijdelijke verdoving van het centraal zenuwstelsel veroorzaken. De stof heeft ook chronische aquatische toxiciteit, wat zorgvuldige hantering en afvalverwerking vereist. In de industrie vindt pentaan diverse toepassingen, voornamelijk als expansiemiddel bij de productie van polyurethaanschuimen en als koelmiddel in geothermische systemen. Daarnaast wordt het gebruikt als oplosmiddel voor extractieprocessen en als grondstof in de petrochemische industrie. In vergelijking met verwante verbindingen zoals propylbenzeen, dat aromatische eigenschappen bezit, biedt pentaan als alifatische koolwaterstof andere oplosbaarheidskarakteristieken. OYSI levert pentaan van hoge kwaliteit aan industriële klanten in heel Europa, ondersteund door uitgebreide technische documentatie en veiligheidsinformatie.

Veiligheid & Classificatie

Gevaar
Classificatie:

Flam. Liq. 2; Asp. Tox. 1; STOT SE 3; Aquatic Chronic 2

HGevarenaanduidingen (H-zinnen)

Beschrijven de aard en de ernst van het gevaar

H225

Licht ontvlambare vloeistof en damp.

H304

Kan dodelijk zijn als de stof bij inslikken in de luchtwegen terechtkomt.

H336

Kan slaperigheid of duizeligheid veroorzaken.

H411

Giftig voor in het water levende organismen, met langdurige gevolgen.

Classificatie volgens CLP-verordening (EG) nr. 1272/2008. De volledige lijst van gevaren- en voorzorgsaanduidingen vindt u in het veiligheidsinformatieblad (VIB).

Eerste hulp maatregelen

Inademing

Irriterend

Maatregelen bij het inademen van dampen of stof

Eerste hulp handelingen

  • +P304NA INADEMING:
  • +P340De persoon in de frisse lucht brengen en ervoor zorgen dat deze gemakkelijk kan ademen.
  • +P311Een ANTIGIFCENTRUM/arts raadplegen.

Gerelateerde gevarenaanduidingen:

Inslikken

Giftig

Maatregelen bij onbedoeld inslikken

Eerste hulp handelingen

  • +P301NA INSLIKKEN:
  • +P330De mond spoelen.
  • +P331GEEN braken opwekken.
  • +P310Onmiddellijk een ANTIGIFCENTRUM/arts raadplegen.

Gerelateerde gevarenaanduidingen:

Algemene maatregelen

Noodoproep 112 | Antigifcentrum: +49 30 19240 (DE), +33 1 45 42 59 59 (FR), +31 30 274 88 88 (NL)

De eerstehulpmaatregelen zijn gebaseerd op de CLP-classificatie en de bijbehorende P-zinnen. Zij vervangen niet het veiligheidsinformatieblad (VIB). Raadpleeg in geval van nood altijd het volledige VIB en een arts.

Transport (ADR)

UN-nummer1265
ADR-klasse3
VerpakkingsgroepII
TunnelcodeD/E
Proper Shipping NamePentan, flüssig
Milieugevaarlijk voor waterNee

Veelgestelde vragen

Wat is pentaan?

Pentaan is een koolwaterstof met de chemische formule C5H12 en CAS-nummer 109-66-0. Het behoort tot de groep van alkanen en heeft een molecuulmassa van 72,15 g/mol. Deze organische verbinding is een kleurloze vloeistof bij kamertemperatuur en wordt geklassificeerd als een ontvlambare vloeistof categorie 2 volgens het GHS-systeem. Pentaan vormt een belangrijk oplosmiddel in verschillende industriële toepassingen.

Wat zijn de fysisch-chemische eigenschappen van pentaan?

Pentaan is een kleurloze vloeistof met een karakteristieke petroleumachtige geur bij kamertemperatuur. Het heeft een laag kookpunt en is zeer vluchtig. De stof is praktisch onoplosbaar in water maar goed oplosbaar in organische oplosmiddelen. Pentaan heeft een lage viscositeit en een relatief lage dichtheid vergeleken met water. Door zijn volatiele karakter vormt het gemakkelijk ontvlambare dampen.

Waarvoor wordt pentaan gebruikt?

Pentaan wordt hoofdzakelijk gebruikt als oplosmiddel in verschillende industriële processen en als extractiemiddel. Het vindt toepassing in de productie van polystyreen schuim als opblasmiddel, in laboratoria als oplosmiddel voor organische syntheses, en in de petroleum-industrie. Daarnaast wordt het gebruikt bij de vervaardiging van kunstharsen, lijmen en als reinigingsmiddel voor delicate componenten in de elektronica-industrie.

Hoe moet pentaan veilig gehanteerd worden?

Pentaan moet gehanteerd worden met strikte voorzorgsmaatregelen vanwege zijn hoge ontvlambaarheid. Draag altijd gepaste persoonlijke beschermingsmiddelen zoals veiligheidsbrillen, chemisch bestendige handschoenen en beschermende kleding. Zorg voor adequate ventilatie en vermijd alle ontstekingsbronnen zoals open vuur, vonken en hete oppervlakken. Werk indien mogelijk onder een zuurkast en houd brandbestrijdingsmiddelen binnen handbereik.

Hoe moet pentaan correct opgeslagen worden?

Pentaan moet opgeslagen worden in een koele, droge en goed geventileerde ruimte, weg van ontstekingsbronnen en warmte. Gebruik originele, goed gesloten containers van geschikt materiaal en bewaar ze rechtop. De opslagtemperatuur moet laag gehouden worden om dampvorming te minimaliseren. Vermijd opslag nabij oxiderende stoffen en zorg voor adequate branddetectie- en blussystemen in de opslagruimte.

Wat te doen bij contact met pentaan?

Pentaan vereist onmiddellijke eerste hulp bij contact vanwege zijn toxische eigenschappen. Bij huidcontact: spoel overvloedig met water en verwijder besmette kleding. Bij oogcontact: spoel minstens 15 minuten met schoon water. Bij inademing: breng de persoon naar frisse lucht en zorg voor rust. Bij inslikken: geen braken opwekken en onmiddellijk medische hulp zoeken. Raadpleeg altijd een arts bij twijfel.

Hoe moet pentaan op juiste wijze afgevoerd worden?

Pentaan moet afgevoerd worden conform de geldende Europese en nationale regelgeving voor gevaarlijke afvalstoffen. Het mag niet via het riool of gewone afval weggegooid worden vanwege zijn milieugevaarlijke eigenschappen (Aquatic Chronic 2). Laat het afval behandelen door een erkende afvalverwerker die gespecialiseerd is in organische oplosmiddelen. Bewaar afvalcontainers in een veilige omgeving tot ophaling.

Hoe moet pentaan getransporteerd worden?

Pentaan wordt getransporteerd volgens ADR-klasse 3 (ontvlambare vloeistoffen), verpakkingsgroep II. Het vereist geschikte UN-goedgekeurde verpakkingen en juiste etikettering met gevarenpictogrammen. Transportvoertuigen moeten uitgerust zijn met adequate veiligheidsvoorzieningen en de chauffeur moet beschikken over de juiste ADR-certificering. Tijdens transport moeten ontstekingsbronnen vermeden worden en moet adequate ventilatie gewaarborgd zijn.

Is pentaan onderworpen aan bijzondere regelgeving?

Pentaan valt onder verschillende Europese regelgevingen waaronder REACH-verordening voor registratie en CLP-verordening voor classificatie en etikettering. Het is geen SVHC-stof (Substance of Very High Concern) maar heeft wel strikte veiligheidsvoorschriften vanwege zijn classificatie als ontvlambare vloeistof en aspiratietoxische stof. Gebruikers moeten voldoen aan werkplekgrenswaarden en moeten geschikte risicobeheermaatregelen implementeren volgens de veiligheidsinformatiebladen.

Waar kan pentaan gekocht worden in Europa?

Pentaan is verkrijgbaar via OYSI, uw gespecialiseerde Europese distributeur van technische chemicaliën. OYSI biedt betrouwbare levering van hoogwaardige pentaan voor professionele en industriële toepassingen. Als ervaren leverancier zorgt OYSI voor correcte documentatie, veiligheidsinformatiebladen en naleving van alle relevante regelgeving. Neem contact op met OYSI voor informatie over beschikbaarheid, specificaties en leveringsvoorwaarden voor uw specifieke toepassing.

Gegevensbronnen

Classificatie volgens CLP-verordening (EG) nr. 1272/2008. Gegevens uit ECHA en PubChem.