Nitric acid

Salpeterzuur is een sterk anorganisch zuur met de chemische formule HNO3 en een molaire massa van 63,013 g/mol. Het is een zeer corrosieve vloeistof die zowel oxiderende als giftige eigenschappen bezit. Salpeterzuur behoort tot de klassen Ox. Liq. 3, Acute Tox. 3 en Skin Corr. 1A volgens de CLP-verordening, wat wijst op zijn gevaarlijke karakter als oxiderende vloeistof, acuut giftige stof en huidcorrosieve substantie.

Salpeterzuur is een kleurloze tot lichtgele vloeistof met een scherpe, verstikkende geur. Het is volledig mengbaar met water en vormt een sterk exotherme reactie bij verdunning. Het zuur is hygroscopisch en absorbeert vocht uit de lucht. Bij blootstelling aan licht of warmte kan het ontleden tot stikstofoxiden. De stof is thermisch onstabiel en kan heftig reageren met organische materialen en metalen.

Salpeterzuur wordt voornamelijk gebruikt in de chemische industrie voor de productie van kunstmeststoffen, explosieven en kleurstoffen. Het dient als belangrijke grondstof voor nitraatzouten en wordt toegepast bij metaalbewerking voor het etsen en passiveren van roestvrijstaal. Daarnaast vindt het gebruik in de productie van geneesmiddelen, kunststoffen en als oxidatiemiddel in verschillende chemische processen. Ook in laboratoria wordt het frequent gebruikt voor analytische doeleinden.

Salpeterzuur vereist strikte veiligheidsmaatregelen vanwege zijn corrosieve en oxiderende eigenschappen. Draag altijd zuurbestendige handschoenen, veiligheidsbril en beschermende kleding. Werk alleen in goed geventileerde ruimtes of onder een afzuigkap. Vermijd contact met organische materialen en metalen. Gebruik altijd zuurbestendige werkbladen en gereedschappen. Bij verdunning voeg altijd het zuur toe aan water, nooit omgekeerd, om heftige reacties te voorkomen.

Salpeterzuur moet opgeslagen worden in zuurbestendige containers, bij voorkeur van glas of bepaalde kunststoffen, op een koele, droge plaats uit direct zonlicht. Bewaar het gescheiden van brandbare materialen, metalen en organische stoffen vanwege het oxiderende karakter. De opslagruimte dient goed geventileerd te zijn en voorzien van zuurbestendige lekbakken. Voorkom temperatuurschommelingen en zorg voor duidelijke etikettering volgens GHS-voorschriften met de juiste pictogrammen.

Bij huidcontact met salpeterzuur spoel onmiddellijk en ruim met water gedurende minimaal 15 minuten en verwijder gecontamineerde kleding. Bij oogcontact spoel zorgvuldig met water en raadpleeg direct medische hulp. Bij inademing breng het slachtoffer naar frisse lucht en laat rusten. Bij inslikken spoel de mond met water maar laat niet braken. Zoek in alle gevallen onmiddellijk medische behandeling en toon het veiligheidsinformatieblad aan de arts.

Salpeterzuur mag nooit via het riool of gewone afval afgevoerd worden vanwege zijn corrosieve en milieugevaarlijke eigenschappen. Het moet worden afgegeven aan erkende afvalverwerkers die gespecialiseerd zijn in chemisch afval. Kleine hoeveelheden kunnen geneutraliseerd worden met natriumhydrogencarbonaat onder gecontroleerde omstandigheden door ervaren gebruikers. Lege verpakkingen moeten eveneens als chemisch afval behandeld worden. Raadpleeg altijd lokale milieuvoorschriften en afvalverwerkingsbedrijven.

Salpeterzuur valt onder ADR-klasse 8 (corrosieve stoffen) verpakkingsgroep I, wat wijst op de hoogste gevaarscategorie voor corrosieve materialen. Het transport vereist ADR-gecertificeerde verpakking en gekwalificeerde chauffeurs. De vrachtwagen moet voorzien zijn van de juiste waarschuwingsborden en noodinstructies. Bij transport moeten strikte voorschriften worden gevolgd betreffende routing, documentatie en noodprocedures. Alleen erkende transporteurs mogen deze stof vervoeren.

Salpeterzuur valt onder verschillende Europese regelgevingen waaronder REACH en de CLP-verordening voor classificatie en etikettering. Het draagt het signaalwoord 'Gevaar' en vereist specifieke GHS-pictogrammen (GHS03, GHS06, GHS05). Hoewel het geen SVHC-stof is, gelden er strikte voorschriften voor opslag, transport en gebruik. Bedrijven moeten veiligheidsinformatiebladen verstrekken en werknemers adequaat trainen. Ook lokale milieuvergunningen kunnen vereist zijn bij industrieel gebruik.

Salpeterzuur is verkrijgbaar bij OYSI, een gespecialiseerde Europese distributeur van chemische producten voor industriële en professionele toepassingen. OYSI levert aan bedrijven, laboratoria en onderzoeksinstellingen die over de juiste faciliteiten en expertise beschikken voor veilig gebruik. Voor aankoop zijn meestal bedrijfsgegevens en informatie over het beoogde gebruik vereist. Neem contact op met OYSI voor specifieke concentraties, verpakkingsgrootten en technische ondersteuning bij uw chemische toepassingen.