Cadmium

Cadmium is een zilverwit, zacht overgangsmetaal met het chemische symbool Cd en atoomnummer 48. Het heeft een molecuulgewicht van 112,41 g/mol en behoort tot de zinkgroep in het periodiek systeem. Cadmium is een zeer giftig zwaar metaal dat kankerverwekkend is en ernstige gezondheidsrisico's met zich meebrengt. Het element komt van nature voor in zinkertsen en wordt voornamelijk gewonnen als bijproduct bij zinkproductie.

Cadmium is een zilverwit, glanzend metaal dat zacht genoeg is om met een mes te snijden. Het heeft een smeltpunt van 321°C en een kookpunt van 767°C. Het metaal is oplosbaar in verdunde zuren maar onoplosbaar in water. Cadmium oxideert langzaam aan de lucht en vormt een beschermende oxidlaag. Het element heeft uitstekende corrosiewerende eigenschappen en is goed vervormbaar bij kamertemperatur.

Cadmium wordt voornamelijk gebruikt voor galvaniseren van staal ter bescherming tegen corrosie, vooral in de lucht- en scheepvaartindustrie. Andere belangrijke toepassingen zijn nikkel-cadmiumbatterijen, pigmenten voor verf en kunststoffen, en legeringen. Het wordt ook gebruikt in zonnecellen, stabilisatoren voor PVC en als neutronenabsorbeerder in nucleaire reactoren. Door gezondheidsrisico's is het gebruik echter sterk gereguleerd en in veel toepassingen vervangen.

Cadmium moet uitsluitend gehanteerd worden met complete persoonlijke beschermingsmiddelen inclusief ademhalingsapparatuur, handschoenen en beschermende kleding. Werk altijd in goed geventileerde ruimtes of onder afzuiging om inademen van stof of dampen te voorkomen. Vermijd huidcontact en eet of drink nooit in werkgebieden. Was grondig na gebruik en controleer regelmatig de luchtkwaliteit. Alleen getraind personeel mag met cadmium werken vanwege de extreme toxiciteit.

Cadmium moet opgeslagen worden in goed geventileerde, droge ruimtes bij kamertemperatur in afgesloten containers. Bewaar het gescheiden van oxiderende stoffen, zuren en voedingsmiddelen. De opslagplaats moet voorzien zijn van voldoende ventilatie en beveiligingsmaatregelen tegen onbevoegde toegang. Gebruik corrosiebestendige materialen voor opslag en zorg voor adequate brandbestrijdingsmiddelen. Het materiaal moet beschermd worden tegen mechanische beschadiging en vocht.

Bij huidcontact met cadmium moet u onmiddellijk de getroffen huid spoelen met veel water en verontreinigde kleding verwijderen. Bij inademen breng de persoon naar frisse lucht en zorg voor rust. Bij inslikken de mond spoelen maar geen braken opwekken. In alle gevallen onmiddellijk medische hulp inroepen en het veiligheidsinformatieblad tonen aan medisch personeel. Cadmiumvergiftiging is levensbedreigend en vereist specialistische medische behandeling.

Cadmium moet afgevoerd worden als gevaarlijk afval via gespecialiseerde afvalverwerkers die over de juiste vergunningen beschikken. Het materiaal mag nooit via het gewone afval, riool of bodem afgevoerd worden. Verzamel cadmiumafval in gelabelde, corrosiebestendige containers en bewaar deze veilig tot afvoer. Documenteer alle afvoertransacties conform de geldende milieuwetgeving. Hergebruik of recycling heeft de voorkeur boven definitieve verwijdering waar mogelijk.

Cadmium valt onder ADR klasse 4.2 verpakkingsgroep I als pyrofoor vaste stof, wat betekent dat het gevaarlijk is voor transport. Het moet verpakt worden in goedgekeurde UN-verpakkingen met juiste etikettering en documentatie. Transport mag alleen door gecertificeerde transporteurs met ADR-training. Het materiaal moet beschermd worden tegen mechanische schade, vocht en extreme temperaturen. Alle transportdocumenten en noodprocedures moeten beschikbaar zijn tijdens het vervoer.

Cadmium valt onder strikte Europese regelgeving waaronder REACH-registratie, CLP-classificatie en de Cadmiumrichtlijn die het gebruik in veel toepassingen verbiedt. Het is geclassificeerd als kankerverwekkend categorie 1B, mutageen en giftig voor de voortplanting. Werknemers moeten medisch toezicht ondergaan en er gelden strenge emissiegrenswaarden. Import, export en handel zijn sterk gereguleerd. Bedrijven moeten uitgebreide veiligheidsmaatregelen implementeren en rapportageverplichtingen naleven.

Cadmium kan in Europa gekocht worden bij gespecialiseerde chemische distributeurs zoals OYSI, die beschikken over de vereiste vergunningen voor handel in gevaarlijke stoffen. Door de strenge regelgeving is cadmium alleen beschikbaar voor professionele gebruikers met aantoonbare expertise en veiligheidssystemen. Leveranciers moeten REACH-compliant zijn en uitgebreide documentatie verstrekken. Voor aankoop zijn vaak speciale certificaten en vergunningen vereist vanwege de extreme toxiciteit van het materiaal.