Butane

Butaan is een verzadigde koolwaterstof behorend tot de alkanen met de molecuulformule C4H10 en CAS-nummer 106-97-8. Het is een kleurloos gas bij kamertemperature met een molaire massa van 58,12 g/mol. Butaan komt voor in twee isomeren: n-butaan (lineair) en isobutaan (vertakt). Het is een brandbaar gas dat veel wordt gebruikt als brandstof en als grondstof in de petrochemische industrie.

Butaan is een kleurloos gas bij kamertemperature en atmosferische druk met een karakteristieke geurige geur. Het heeft een kookpunt van ongeveer -0,5°C en een smeltpunt van -138°C. Butaan is slecht oplosbaar in water maar goed oplosbaar in organische oplosmiddelen. Het is lichter dan lucht met een relatieve dichtheid van ongeveer 2,0. Bij druk kan het gemakkelijk worden vloeibaar gemaakt.

Butaan wordt voornamelijk gebruikt als brandstof in aanstekers, campingkooktoestellen en draagbare gasbranders. In de industrie dient het als grondstof voor de productie van butadieën, maleïnezuur en andere chemische verbindingen. Het wordt ook gebruikt als drijfgas in spuitbussen, als koelmiddel in koelinstallaties en als mengcomponent in LPG (vloeibaar petroleumgas). Daarnaast vindt het toepassing in de petrochemische industrie.

Butaan moet worden gehanteerd in goed geventileerde ruimtes om ophoping van gas te voorkomen. Draag geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen zoals veiligheidsbrillen en handschoenen. Voorkom alle ontstekingsbronnen zoals open vuur, vonken en hete oppervlakken. Gebruik explosieveilige elektrische apparatuur. Controleer regelmatig op lekken met behulp van een gasdetector of zeepoplossing. Zorg voor adequate ventilatie en noodvoorzieningen.

Butaan moet worden opgeslagen in drukbestendige gasflessen of tanks op een koele, droge en goed geventileerde plaats. Bewaar het uit de buurt van warmtebronnen, direct zonlicht en ontstekingsbronnen. De opslagtemperatuur moet beneden 50°C blijven. Zorg voor adequate ventilatie om gasophoping te voorkomen. Bewaar niet samen met oxiderende stoffen. Controleer regelmatig de integriteit van de opslag containers en voorzie noodvoorzieningen voor gaslekken.

Bij inademen van butaan: breng de persoon onmiddellijk naar frisse lucht en zorg voor rust. Bij ademhalingsmoeilijkheden kunstmatige beademing toepassen en zuurstof toedienen. Bij huidcontact met vloeibaar butaan: spoel overvloedig met water en behandel eventuele bevriezingsverschijnselen. Bij oogcontact: spoel minstens 15 minuten met water. Raadpleeg altijd een arts bij ernstige symptomen en contacteer het antigifcentrum bij vergiftiging.

Butaan moet worden afgevoerd conform lokale en nationale regelgeving voor gevaarlijke afvalstoffen. Lege gasflessen mogen niet bij het gewone huisvuil maar moeten worden ingeleverd bij erkende inzamelingspunten of de leverancier. Restgas moet volledig worden afgevoerd voordat de container wordt weggegooid. Industriële hoeveelheden moeten worden behandeld door gespecialiseerde afvalverwerkingsbedrijven. Voorkom lozing in het milieu, riool of oppervlaktewater.

Butaan valt onder ADR transportklasse 2 als brandbaar gas en moet worden getransporteerd volgens de regelgeving voor gevaarlijke goederen. Het vervoer gebeurt in goedgekeurde drukcontainers of tankwagens met juiste markering en documentatie. De chauffeur moet beschikken over een ADR-certificaat. Het voertuig moet zijn uitgerust met geschikte veiligheidsvoorzieningen en waarschuwingsborden. Transport moet gebeuren bij gecontroleerde temperaturen en met adequate ventilatie.

Butaan valt onder verschillende Europese regelgevingen waaronder de CLP-verordening voor classificatie en etikettering van chemische stoffen. Het is onderworpen aan REACH-registratie voor commerciële activiteiten boven bepaalde tonnages. Als brandbaar gas valt het onder nationale veiligheidsregelgeving voor opslag en gebruik. Transport is geregeld onder ADR-wetgeving. Butaan staat niet geregistreerd als SVHC-stof onder REACH. Lokale regelgeving kan aanvullende eisen stellen.

Butaan kan in Europa worden gekocht bij gespecialiseerde chemicaliëndistributeurs zoals OYSI, die als betrouwbare Europese leverancier fungeert. Het is verkrijgbaar bij gasleveranciers, industriële chemicaliënhandelaren en petrochemische bedrijven. Voor kleinere hoeveelheden kunnen lokale gashandelaren worden gecontacteerd. Bij aankoop dient u te zorgen voor juiste documentatie, veiligheidsinformatiebladen en transport volgens geldende regelgeving. Contacteer OYSI voor specifieke beschikbaarheid en technische ondersteuning.